Milletvekilleri enerji faturasından endişeli ama gaz vergisi düşmüyor

Hollanda Temsilciler Meclisi'nde yapılan komisyon görüşmesinde milletvekilleri art arda enerji maliyetlerindeki artışa ilişkin endişelerini dile getirdi. Özellikle dar gelirli hanelerin durumu öne çıktı. Prens Günü'nde açıklanan yeni verilere göre yaklaşık yarım milyon hane enerji yoksulluğu içinde yaşıyor. Bu haneler düşük gelire sahip olmalarına rağmen yüksek enerji faturaları ödüyor veya çok kötü yalıtılmış konutlarda oturuyor.

Enerji faturalarının önümüzdeki yıllarda da artmaya devam edeceği belirtiliyor. Gelecek yıl elektrik ve gaz şebekesi kullanımının sabit maliyetleri önemli ölçüde yükselecek. Bir sonraki yıl ise yeni bir Avrupa karbon vergisi yürürlüğe girecek. Son aylarda Orta Doğu'daki savaş nedeniyle gaz fiyatları da ciddi biçimde arttı.

CDA milletvekili Henk Jumelet, birçok kişinin enerji faturası üzerindeki kontrolünü kaybettiğini ifade etti. PVV milletvekili Alexander Kops ise enerjinin çok pahalı bir lüks ürün haline geldiğini söyledi.

Ancak bu ortak endişelere rağmen ortak çözümler konusunda henüz bir uzlaşma görünmüyor. GroenLinks-PvdA ve D66 öncelikle yeşil dönüşümün hızlandırılmasını istiyor. GroenLinks-PvdA, enerji yoksulluğunun en yoğun olduğu 200 mahallenin hızla yalıtılması ve gazdan arındırılması için bir plan hazırlanmasını öneriyor.

Diğer partiler ise ağırlıklı olarak enerji vergilerinin düşürülmesine odaklanıyor. Bu yaklaşım aşırı sağ partilerin yanı sıra SP ve Hristiyan Birlik'ten de destek görüyor.

Gaz vergisinde indirim mümkün değil

Hristiyan Birlik milletvekili Pieter Grinwis, diğer milletvekillerini şaşırtan bir açıklama yaptı. Doğal gaz üzerindeki enerji vergisini düşürmeye yönelik bir öneri hazırlamak isteyen Grinwis, bunun mümkün olmadığını öğrendi.

Hollanda, Avrupa'nın koronavirüs toparlanma fonundan para alabilmek için doğal gaz üzerindeki enerji vergisini artırmayı taahhüt etmişti. Elektrik vergisinin ise yeşil dönüşümü teşvik etmek amacıyla düşürülmesi kararlaştırılmıştı.

Hollanda'nın gelecek yıl gaz vergisini yine de düşürmesi halinde Brüksel'den 600 milyon euroluk bir ceza riski bulunuyor. İklim Bakanı Stientje van Veldhoven bunu doğrulayarak bu konuda Avrupa'nın suçlanamayacağını vurguladı. Zira bu taahhüdü Rutte IV hükümeti bizzat kendisi vermişti.

Muhalefet partilerinin enerji faturasını düşürecek başka yöntemler üzerinde uzlaşıp uzlaşamayacağı ise belirsizliğini koruyor. Örneğin tüm hanelere verilen yıllık vergi indiriminin artırılması bir seçenek olarak görülüyor.

SP grup başkanı Jimmy Dijk, birleşik muhalefet olarak enerji vergisini düşürecek bir öneri sunmanın kendisi için çok değerli olacağını söyledi. Ancak bunun nasıl finanse edileceği ve parçalanmış Meclis'in bu konuda uzlaşıp uzlaşamayacağı belirsiz.

Hükümet, yüksek enerji faturalarına çözüm olarak enerji acil durum fonunu işaret ediyor. Dar gelirli haneler bu fondan enerji faturalarını ödemek için yardım talep edebiliyor. Ancak hem sol hem sağ partiler birçok kişinin bu fonu bulamayacağından veya başvuramayacağından endişe ediyor.

GroenLinks-PvdA milletvekili Suzanne Kröger, bazı kişilerin ısıtıcıyı dahi açmaya cesaret edemediğini ve bu kişilerin acil fondan yararlanamadığını belirtti. Kişilerin enerji yardımı alabilmesi için gelirlerinin belirli bir yüzdesini enerjiye harcamaları gerektiğini ifade eden Kröger'e Bakan Van Veldhoven, bu sorunun bilindiğini söyledi.

Görüşme, zaman yetersizliği nedeniyle perşembe günü tamamlanamadı. D66, VVD ve CDA'dan oluşan koalisyonun önümüzdeki aylarda gelecek yılın bütçesi için destek araması gerekiyor.